Mustafa Çulcu

Fenerbahçe kanatlardan çok etkili ve baskılı başladı. Özellikle Oğuz Aydın ile Brown'ın uyumu her geçen maç daha da yükseliyor. Atılan golde bu kanattan bu ikilinin müthiş organizasyonu ile geldi. Greenwood ilk yarıda istediği topları alamadı. Vedat Muriç'in derine gelip top alması son vuruşlarda diri kalmasını engelliyor. Fenerbahçe'nin yükselen yıldızı Oğuz Aydın muhteşem golüyle farkı ikiye çıkardı. Farktan sonra İsmail Kartal'ın hamleleri doğru ve yerindeydi. Samsunspor geçen yıldan çok uzakta. Sistemini oturtan Fenerbahçe galibiyeti hak eden taraftı. Yasin Kol, modern futbola uzak, kafasına göre kendi kuralları ile maç yöneten, her pozisyonda iletişim becerisi olarak çatık kaş kullanarak oyuncuları disipline etmeye çalışan eskiyi çağrıştıran nesli tükenmiş son kale bir hakem. Samsunspor oyuna sert başladı ama hakem oyunu okuyamadı.

5'te Guarino'nun Vedat Muriç'e kayarak geç kalıp sınırları zorlayan kontrolsüz hareketi net penaltı ve sarı kart. Ama Yasin Kol ve VAR olayın vallahi farkında değiller, vermediler! Çünkü kafaları çok karışık. Hava topunda Oğuz'un aleyhine elle oynama çaldı, şaka gibi! Teknik Direktör Fink'e sarı kart doğru İsmail Kartal aynısını yaptı ona niye yok? 44'te Semedo yerdeki Yalçın'ın bacağına kramponun tümüyle bilerek görerek isteyerek basıyor ve üzerinde kalıyor. Güç transferi var, sakatlayıcı hamle var... Ciddi faulden ihraç olmalıydı. Hakemler oralı bile olmadılar! Yasin Kol maçtan o kadar kopuk ki fauller, kartlar... Neleri neleri atladı! Herhalde haftaya oynanacak derbiyi bekliyordu. Bu maç gelince morali bozuldu. Oyuncular hakemi çözdüğü için sahada cezaları kendileri kesmeye başladı. Hakem ve VAR adına utanç verici bir performans. Yatıp kalkıp skora dua edin yoksa kontrol altına alamadığınız bu kontrolsüz güç her şeyi bitirecekti.

Galatasaray ilk yarıda top tutamadı, hızlı pas yapamadı, kanatları etkili kullanamadı. Önde baskı yok beklenen tempolu oyunu bir türlü kuramadı. Savunma ise pamuk gibi. Takımın ateşleyicisi Torreira'nın sanki barutu bitmiş. Tek hücum planı savunmadan Osimhen'e uzun top şişir, arkadan seyret, gol bekle.
Galatasaray'da inanılmaz mental ve fiziksel çöküş var. Göztepe fiziksel mücadeleyi seven, 3'lü savunma yapan, kanatları hücuma katılan, kolay teslim olmayan, duran toplarda etkili geçiş oyununu iyi oynayan dominant bir takım. Galatasaray hücumlarında 5-3-2 ile topun arkasına geçip savunmayı kalabalık tutarak açık alan bırakmadılar.

Galatasaray, Batrakov ile ikinci yarıda etkili başladı. Osimhen tek başına takım.
Oynadı, oynattı, ateşledi, gol attı attırdı.
Maçın adamı ve galibiyetin mimarıydı.
Galatasaray galip geldi lakin oyununda sorunlar var.
Mehmet Türkmen şunu bilmeli hakemlikte esas olan; sahada kendini göstermek, görünür kılmak değil oyunu görünür, seyredilir kılmaktır. Basit temaslara faul çalmayacağız mottosu ile başladılar lakin 3. haftada seviye atladılar(!) uydurma faullere geçtiler.
İlk gol öncesi Yunus'a yapılan çekme faul ve frikik doğru ama Henrique'ye sarı eksik kaldı. 59'da Galatasaray lehine verilen penaltı sahada hakemin işi dikkatsiz bir temas hakem verir veya vermez ama VAR'ın işi değil. 70'de Barış kolunu araç olarak kullanıyor sarı doğru.
86'da Göztepe'nin penaltı beklentisinde Sanchez'in bacakları arasından seken topta VAR neyi 1.5 dakika izledi anlamış değiliz. Yazık...

Trabzonspor maça iyi başladı.
Oyuna ağırlığını koymaya başlamıştı ki Ferencvaros ilk maçta olduğu gibi sert kışkırtıcı ve yıldırıcı taktik faullerle oyunu kızıştırdı.
Bu tuzağa ilk düşen Milanovskyi oldu. Rakibine yaptığı sakatlayıcı ciddi faullü oyundan hakem ve 1 numaralı yardımcı hakem desteği ile ihraç oldu. Erken 10 kişi kalan Trabzonspor'da dengeler bozuldu.
Sinirlenen Cabral'ın kanadını etkili kullanan Ferencvaros sonuca gitti. Cabral'ın ihracı ile 9 kişi kalan Trabzonspor farklı mağlubiyetle Avrupa ligine veda etti. Konferans Ligi'nde yoluna başarılar dilerim.

Maçın hakemi 36 yaşındaki Rade Obrenovic Ocak 2026'da elit kadroya yükseldi. Bu yönetimi ile gördük ki henüz elit ve güçlü bir profil değil.
Maça taktik faullerle başlayan Ferencvaros'a karşı önlem alamadı, oyunu gerdi. Sahada kendisinin gördüğü pozisyonda önce sarı çıkardı sonra yardımcısından gelen destekle kırmızıya döndü. Pozisyon kırmızı kart. Bunu bile çözemeyen yurttaşı UEFA Başkanı Ceferin'den aldığı itici güç ve destekle buralara gelen sıradan bir hakem.
Cabral-Yusuf mücadelesinde dikkatsiz bir temasa Ferencvaros lehine penaltı verdi. Peki... Cabral'a ikinci sarıdan kırmızı niye?
Eğer sözlü itirazdan ikinci sarı verdi ise o başka!
Penaltıda kaleci Onana'ya itirazdan çıkan sarı tamam devamında Onana davranışları ile hakemin otoritesini varlığını yerle bir etti ama hakem Obrenovic cesaret edip ihraç edemedi! Ezildi, inandırıcılığı bitti.
Zaten maçın başından itibaren yoktu.

Fenerbahçe turu geçerek 18 yıllık özlemi bitirdi. Moral, motivasyon ve ekonomik olarak daha da güçlenecek. Her iki takım önde şiddetli baskı yerine kontrollü oyunu tercih etti. Ne yaptığını ne istediğini bilen Fenerbahçe kaleci Ederson ile savunma arkasına atılan uzun toplarla ve kanat hücumları ile gol aradı. Rakibini 4-4-2 gibi karşıladı. Kanat ortalarında Vedat Muriç çok aktif oldu. Attığı gol takip ve ustalıktı. Brown'ı bindirmelerini Oğuz'un pasla beslemeleri bu ikilinin uyumu çok etkiliydi. 60. dakikaya kadar orta alan ve oyun kontrolü Fenerbahçe'deydi. Lyon ikinci yarı çaresiz risk aldı, öne çıktı. Oyunda silik kalan Talisca ile 11'e 10 gibi oynayan Fenerbahçe de İsmail değişikliği tam zamanında geldi. Skriniar o kadar kötü pozisyon alıyor ki yenilen golde hatası çok büyüktü. İsmail hocanın skoru korumak topu önde tutmak için hamleleri doğruydu. Zor oldu ama Fenerbahçe tarih yazdı, hak ettiği yerde tüm oyuncuları ve teknik ekibi kutlarım. İstanbul'un iki yakasında Şampiyonlar Ligi müziği dinlemek keyif verecek.

Zor maça UEFA'nın özen göstererek deneyimli 44 yaşındaki İtalyan Maurizio Mariani ve uyum içinde VAR'da görev yaptığı deneyimli yurttaşı Marco Di Bello'yu ataması doğru. Ancak bu tecrübeye rağmen maçta faul standardını ve yönetim kalitesini bir türlü oturtamadı. Saçma sapan düdükler çaldı. 47'de Vedat Muriç'in şutunda Fenerbahçe penaltı bekledi ancak Niakhate'nın sağ kolu bedene yakın kapanan destek kol konumunda devam kararı doğru. Hakem sahada penaltı verse de vermese de VAR karışamaz. 71'de Athekame Lyon'un golü öncesi Brown'a net faul yaparak topu alıyor bu seviye hakemler bunu nasıl sahada çözemez. VAR müdahalesi yed. 2 dakika seyretti. Bu kadar tecrübeye rağmen sahada güçlü bir hakem profili yoktu.

Gündemi meşgul eden konuya kitabın ortasından direkt girelim... IFAB, "Şiddetli hareket; temas olup olmamasına bakılmadan,top için mücadele etmez iken, bir oyuncunun rakibine veya takım arkadaşına,takım görevlisin, maç görevlisine,seyirciye veya diğer bir kişiye karşı aşırı güç veya gaddarlık kullanması ya da kullanmaya teşebbüs etmesidir'' diyor. Alanyaspor-Beşiktaş maçında yaşanan pozisyonda Aliti'nin Osmanlı tokadı, IFAB'ın tanımı ile net örtüşen şiddetli harekettir ve Aliti direkt kırmızı kart,Trossard sarı kart görmeliydi. Hakem görmedi, gereğini yapmadı ama VAR da yapamadı, gözüne ışık tutulmuş tavşan gibi kaldı.Bu şiddetli hareket gözden kaçmış ihlaller kapsamında VAR'ın devreye gireceği net bir pozisyondur.

DÜNYA KUPASI ÖRNEĞİ
2026 Dünya Kupası açılışı Meksika- Güney Afrika maçında Güney Afrikalı Zwane, Meksikalı Alvarado'nun kafa-yüz bölgesine benzer hatta daha hafif bir tokat attı. Brezilyalı hakem Sampaio görmedi ama VAR'da N.Gallo gördü ve devreye girdi. Hakemi izlemeye çağırdı, hakem de Zwane'yi 83'te şiddetli hareketten ihraç etti. VAR hakemi Kolombiyalı Nicolas, 2025 Dünya Kulüpler Şampiyonası'nda çeyrek ve yarı final olmak üzere 10 görev, 2026 İspanya-Arjantin finalinde AVAR olmak üzere toplam 13 görev alarak Dünya Kupası'nın en çok görev alan VAR hakemlerinden oldu. Bizim Bülent Birincioğlu ve Ferhat Gündoğdu bence Gallo'yu Türkiye'ye çağırıp yeni talimatlar ışığında eğitim vermeli, insanları yanıltma diye de uyarmalı…

ÇIK VE ANLAT BİZE!
Dünya Kupası'nda uygulama örneğini seyrettik, IFAB'ın şiddetli hareket tanımını yazdık, VAR protokolünde yeni bir versiyon yok olmasına rağmen güya MHK Başkanı "Pozisyona kart gerekiyor. Neden burada VAR devreye girmedi kısmında ise "Bariz bir tokat hamlesi ya da bariz bir kırmızı kart pozisyonu olmadığı ve işin içinde sıyırdı mı tokatladı mı? Yeni talimatlara göre VAR devreye girmez'' demiş... Hakikaten bunları dediyse bu bir skandaldır! Bakın son Avrupa Şampiyonası'nda R.Rosetti ve Dünya Kupası'nda P.Collina oynanırken ve sonrasında çıktı her şeyi anlattı sorulara cevap verdi. Lig başlayalı 2 hafta oldu. Yaşanan spesifik pozisyonlar var, ortalık toz duman! MHK Başkanı çık ve değişen ne varsa anlatmalı. Hata varsa özür dile!. Ülke futbolunu ve hakemliği yaşanan bu bilgi kirliliğinden ve kaostan kurtar.

VAR DEVREYE GİRER
Aslında sahada yeteneksizleri "Pantolon olmadıysa gömlek uyduralım" dercesine hakemliği bıraktırıp VAR'a almanın, olanı yok etmenin, yenilerini yetiştirememenin palyatif çözümlerle günü ve koltuğu kurtarmaya çalışanların ülke futbolumuza yaşattığı nokta bu. UEFA Hakem Konvansiyonuna gireli 20 yıl oldu. VAR geleli neredeyse 10 yıl olacak ama biz 'VAR devreye girmeli mi girmemeli mi' noktasındayız! Sonuç IFAB, FIFA, UEFA veya Dünya coğrafyasında nerede olursa olsun VAR da YOK da fark etmez. Aliti'nin Trossard'a tokadı şiddetli harekettir ve kırmızı karttır. VAR devreye girmelidir.

Hakemlikte "Beklenmeyeni bekleyeceksin. Sürpriz aramayacak, sürprize hazır olacaksın" diye bir motto vardır. Salah'ın ilk golünde top çizgiyi geçti ama 2 numaralı yardımcı yerinde değildi çünkü beklemiyordu. VAR desteği ile golü verdiler. Başakşehir'in penaltısı çok net. Nwaiwu'nun genişleyen set olan sağ el-kolu topla oynadı. Ali Şansalan bunu sahada vermeliydi ama beklemiyordu o da veremedi! VAR müdahalesi geldi. Penaltı 6 dakikada atıldı. 74'te Onuachu-Emin hava top kapma mücadelesinde Emin topu elle oynuyor penaltı ama tespit edemediler, veremediler! 78'de Salah'a yapılan aldatma değil sahada penaltı. Hele ki sarı karta asla değil. Salah'ın son dakikalarda attığı iki gol biri faul biri ofsayt iptaller doğru. Yıldız transferlerle ülke futbolunun kalitesi ve hızı artarken hakemler ayak uydurmakta geri kalıyorlar. Ali Şansalan şansını çok zorladı.

Adnan Deniz Kayatepe deneyime ihtiyacı olan yeni jenerasyon bir hakem. Aliti-Trossard didişmesinde Aliti topsuz alanda sinirlenince Trossard'ın kulak-yanak bölgesine iyi bir tokat attı. Şiddetli hareketten Aliti kırmızı kartla ihraç olmalıydı. Önünde olan bu pozisyonu ne hakem ne de Riva'da seyreden VAR çözemedi. Çünkü bu tür eylemlerde ne karar vereceklerini bilmiyorlar. Bunları hakemlere anlatan yok. 19'da Oh'un attığı iptal edilen golünde Aliti faul varmış gibi kendini yere attı hakeme yutturdu ve buz gibi gol iptal edildi. Benzer teması ceza alanı içinde Ümit 40'da Oh'a yaptı Oh yerde kaldı eeee niye penaltı vermediniz? İşte çifte standart buna denir. 66'da Alanya serbest vuruşunda ceza alanı üstünde yaşananlar hakemin ve VAR'ın vebali. Görüntülerde sıkıntısı var çünkü.

Fenerbahçe olması gereken en doğru 11 ile seyircisi önünde istekli başladı. Kerem ve Greenwood içe koşularla çok etkili olurken kanat bekleri çizgiden öne gelerek hücum gücüne katkı sağladı. Merkezden kalabalık gelerek Konyaspor savunmasının dengesini bozup pozisyon ürettiler. Bu takımın futbol aklı benim diyen Asensio kalitesini ortaya koydu. Skriniar anlamsız şekilde öne çıkıp baskı yapınca yerini kaybediyor. Konyaspor'un golü de böyle geldi. Fenerbahçe savunmasında mesafeler zaman zaman çok geniş ve uzun kalıyor. Rakip aralara attığı toplarla tehlike yaratıyor. En iyi performansını gösteren Kerem'in sakatlanması talihsizlik, umarım Lyon maçına yetişir. Ederson formda, Greenwood muhteşem. İsmail hoca bu kez rotasyonu doğru uyguladı. Fenerbahçe gerçek 10 ve 9'lar ile oynayınca işi kolaylaştı.
Atilla Karaoğlan maçın başında Kerem'e yapılan faullere önlem alamadı. Fenerbahçe'nin ilk golü temiz. Öne koşu yapan Melih'e Skriniar'ın teması var lakin faul yok. Penaltıda hava topuna Greenwood hemen arkasında Adil yükseldi. Greenwood'un kafasından seken kısa mesafeden beklenmedik top Adil'in sağ koluna geldi. Hani geçen hafta verilmeyen penaltı kararları doğruydu ya hadi şimdi yüreğiniz ve standardınız varsa VAR'a çağırmasaydınız, Atilla'da seyrettikten sonra vermeseydi... Talisca pozisyonunda verilmeyen penaltıda Goutas'ın açılan kolu mu Adil'in kolu mu daha doğal? MHK'nın REPU departmanı mesajla değil şimdi çıkın anlatın da futbolsever anlasın. Bir haftada patladınız. Geçen haftakiler penaltıydı bu değil. VAR müdahalesi hatalı. Fark hakemi de rahatlattı.

Galatasaray temkinli ve akıllı başladı. Önce rakibinin ne yapacağını bekledi. Ligin yeni takımı Erzurumspor FK savunma güvenliğini bırakıp beklenilenin aksine cesur ve pozitif oyunla ileri çıkınca Galatasaray önce duran toptan, sonra kapılan top hızlı geçiş ve ön alan baskısı ile kazanılan toptan gelen gollerle ilk yarıda maçı kopardı. Osimhen-Yunus ikilisinin muhteşem uyumu oyunun seyir zevkini yükseltiyor. Sane yerine sağ kanatta Yunus tercihi Galatasaray'ın hücum hızını arttırırken yaratıcı bir 10 numara eksikliği net görünüyor. Sara -Lemina-Torreira merkezde iyi işler yaptı.

Osimhen'in varsa sorun yok. Çok formda çok istekli. Galatasaray oyun sistemi oturuyor. Okan hocanın eldeki kadroyu efektif kullanması doğru ancak şampiyonlar ligini düşünürsek kadro derinliğine ve kaliteye ihtiyaç var. Hakem Çağdaş Altay 40 yaşında. Geçen sezonu Galatasaray maçıyla kapattı bu sezonu yine Galatasaray ile açtı. Bıraktığı yerden devam ediyor. Sarı karta girmeme ısrarı, net sarıları pas geçmesi çağdaş hakemliğe uymadı. Evrensel hakemlikte keyfi kart tasarrufu kabul edilemez. Neleri pas geçti 85'te neye sarı çıkardı? Güldürdü... Galatasaray'ın ilk golünde Torreira'nın kaleciye basit bir teması var lakin faul yok gol temiz. 65'te Barış Alper ile Galatasaray penaltı bekledi hakemin devam kararı doğru. Maçta 2 dakika uzatma vermesi başka bir keyfiyet ve hakemlik adına çok büyük ayıp.

Trabzonspor muhteşem seyirci desteği ile çok coşkulu başladı. Topa daha fazla sahip olan Trabzonspor farklı kadro farklı oyun anlayışı ile yüksek kanat ortalarında önde Onuachu ve Umut Nayir ile etkili olma düşüncesine savunmada kompakt kalan Ferencvaros fırsat vermedi.
Öyle ki Onuachu zaman zaman kendi yarı alanına gelerek top almak zorunda kaldı. İlk yarıda uzun kalan takımın boyu gol üretemeyince Fatih hoca ikinci yarıya Malinovskyi ve Aral hamleleri ile Trabzonspor gerçeğine döndü. Baskıyı arttırdı oyunun hakimiydi.

Muçi ile merkezden hücumlar ve şutlar ile çok etkili oldu. Son vuruşlarda biraz daha dikkat ve kalite olsa goller gelecekti. İlk yarıda yenilen gol ile Trabzonspor mağlup ayrıldı lakin bu iş henüz bitmedi.
Trabzonspor bu takımı eleyecek güce ve kaliteye sahip bir takım.
Hırvat Igor Pajac 40 yaşında.
1.kategori bir hakem. Şampiyonlar Ligi'mde Atletico Bilbao-Karabağ maçını kartsız yönetmiş ama Uluslar D Ligi'nde San Marino-Cebelitarık maçını ise 10 sarı kart 2 penaltı ile tamamlamış! Yani dengesiz yönetimleri olan düşük kalite bir hakem.

Bu maçta da benzer yönetim gösterdi. Her kritik pozisyonda eli kulağında yardım bekliyor!
Trabzonspor'un penaltı beklediği ilk yarıdaki Nwaiwu ve Onuachu pozisyonlarında VAR'a yaslandı devam dedi oysa bunlar VAR'ın değil sahadaki hakemin karar vereceği pozisyonlar.
Ferencvaros'un taktik faullerini ve kışkırtıcı temaslı oyununu çözemedi, etkili olamadı ve proaktif hakemlik yapamadı. Yine böyle bir pozisyonda faulleri yapan Ferencvaroslu oyuncu ama Nwiaiwu ihraç oldu.
Hatalı karardı. 50'de Aral'ın avantajını kesti. Modern hakemlikten uzak, kötü bir performans gösterdi.

Fenerbahçe rakibe önde baskı yerine kontrollü ve güvenli oyunu tercih ederek başladı. Lyon topu ikinci bölgeye taşıdığı anda Fenerbahçe baskıya başlayarak kaptığı toplarla savunma arkasına ve arasına girmeye çalıştı. Talisca-Vedat Muriqi olmadı sanki! Vedat derine gelip top aldı. Bu da hücum gücünü zayıflattı. Buna rağmen Vedat golü bulacak pozisyonlar yakaladı ama olmadı. Rakip katı savunma yapmıyor ancak sahayı iyi parselliyor. Çabuk çıkıp ön bölgede etkili oldular. Semedo'nun kanadından çok geldiler. Openda, Fofana ve Tolisso boş bırakılmaya gelmiyor. Pas sayısını arttırdıkları dakikalarda golü buldular. Fenerbahçe ikinci yarıya sahanın en iyisi Greenwood'un nefis golüylebaşladı. Özgüveni ve moralleri yükselten bu gol sonrası daha etkili olan Fenerbahçe'nin atakları arttı. Ancak savunma öne çıkmakta geç kalınca takımın boyu uzuyor. Asensio, Nene ve Lukaku hamleleri ile topa daha çok sahip olmayı, ara pas, şut ile golü hedefledi. Bir top direkten döndü. Skriniar hamlelerde geç kalınca faul yapmak zorunda kalıyor, gereksiz risk alıyor, anlamsız sarı kart görüyor. Daha dikkatli olmalı. Fenerbahçe zorlanacak ama bu takımı eleyecek güce sahip.